I

Ένα θεωρητικό σφάλμα βρίσκεται πάντα στη ρίζα ενός λάθους πολιτικής τακτικής. Με άλλα λόγια, είναι η μετάφραση του τακτικού λάθους στη γλώσσα της συλλογικής κριτικής μας συνείδησης. Γι' αυτό η ολέθρια πολιτική και τακτική της σοσιαλ-δημοκρατίας αντανακλάται στο σφάλμα της αρχής που παρουσιάζει τον σοσιαλισμό σαν τον κληρονόμο του ουσιαστικού μέρους του δόγματος που ο φιλελευθερισμός αντιπαρέθεσε στα παλιά σπιριτουαλιστικά δόγματα. Στην πραγματικότητα, μακριά από το να έχει ποτέ αποδεχτεί και συμπληρώσει την κριτική που ο δημοκρατικός φιλελευθερισμός σήκωσε ενάντια στην αριστοκρατία και τις απόλυτες μοναρχίες των αρχαίων καθεστώτων, ο Μαρξιστικός σοσιαλισμός στις πρώιμες διατυπώσεις του την κατεδάφισε πλήρως. Αυτό το έκανε όχι για να υπερασπίσει τα σπιριτουαλιστικά ή ιδεαλιστικά δόγματα ενάντια στον Βολταιριανό υλισμό των αστών επαναστατών, αλλά για να αναδείξει ότι οι θεωρητικοί του αστικού υλισμού απλά κορόιδευαν τους εαυτούς τους όταν φανταζόταν ότι η πολιτική φιλοσοφία των Εγκυκλοπαιδιστών τους οδήγησε έξω από την ομίχλη της μεταφυσικής και την ανοησία του ιδεαλισμού. Στην πραγματικότητα, όπως όλοι οι προκάτοχοί τους, έπρεπε να παραδοθούν στην γνήσια αντικειμενική κριτική των κοινωνικών και ιστορικών φαινομένων που παρείχε ο ιστορικός υλισμός του Μαρξ.

Είναι επίσης σημαντικό, από θεωρητική σκοπιά, να δείξουμε ότι καμία ιδεαλιστική ή νεο-ιδεαλιστική αναθεώρηση των αρχών μας δεν χρειάζεται για να βαθύνουμε την άβυσσο μεταξύ του σοσιαλισμού και της αστικής δημοκρατίας, για να επαναφέρουμε στη θεωρία της προλεταριακής επανάστασης το ισχυρό επαναστατικό περιεχόμενο που έχει νοθευτεί από αυτούς που συνουσιάζονται με την αστική δημοκρατία. Είναι πολύ λίγο να αναφέρουμε τις θέσεις των ιδρυτών του Μαρξισμού μπροστά στα ψέμματα των φιλελεύθερων δογμάτων και του αστικού υλισμού.

Για να ξαναγυρίσουμε στη συζήτησή μας, θα δείξουμε ότι η σοσιαλιστική κριτική της δημοκρατίας ήταν στην ουσία μια κριτική της δημοκρατικής κριτικής των παλιών πολιτικών φιλοσοφιών. Ο Μαρξισμός αρνείται την υποτιθέμενη καθολική τους αντίθεση και αποδεικνύει ότι στην πραγματικότητα είναι θεωρητικά όμοιες. Ακριβώς όπως, στην πράξη, το προλεταριάτο δεν έχει και πολλούς λόγους να πανηγυρίζει όταν η διεύθυνση της κοινωνίας περνά από τα χέρια της φεουδαρχικής, μοναρχικής και θρησκευτικής αριστοκρατίας στα χέρια της νεαρής εμπορικής και βιομηχανικής μπουρζουαζίας. Και η θεωρητική απόδειξη ότι η νέα αστική φιλοσοφία δεν είχε ξεπεράσει τα παλιά σφάλματα των δεσποτικών καθεστώτων, αλλά ήταν μόνο ένα οικοδόμημα νέων σοφιστιών, ανταποκρίνεται ιδιαίτερα στην εμφάνιση του επαναστατικού κινήματος του προλεταριάτου το οποίο εμπεριέχει την άρνηση των αστικών αξιώσεων της παντοτινής εγκαθίδρυσης της διαχείρισης της κοινωνίας σε μια ειρηνική και άπειρα τελειοποιήσιμη βάση, χάρη στην εισαγωγή της ψηφοφορίας και της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.

Τα παλιά πολιτικά δόγματα βασιζόμενα σε σπιριτουαλιστικές αρχές ή σε θρησκευτικές αποκαλύψεις, υποστήριζαν ότι οι υπερφυσικές δυνάμεις οι οποίες κυβερνούν την συνείδηση και την θέληση των ανθρώπων, έχουν παραχωρήσει σε συγκεκριμένα άτομα, οικογένειες ή κάστες το καθήκον της κυβέρνησης και διαχείρισης της συλλογικής ύπαρξης, κάνοντάς τες αποθήκες της “ελέω θεού εξουσίας”. Σ' αυτό, η δημοκρατική φιλοσοφία η οποία αυτοεπιβεβαιώθηκε κατά την αστική επανάσταση, αντέτεινε την αναγγελία της ηθικής, πολιτικής και νομικής ισότητας όλων των πολιτών, είτε αυτοί ήταν ευγενείς είτε κληρικοί είτε πληβείοι. Προσπαθούσε να μεταφέρει την “ανώτατη αρχή” από τη στενή σφαίρα της κάστας ή της δυναστείας στην καθολική σφαίρα του λαϊκού συμβουλίου, βασιζόμενου στο δικαίωμα της ψήφου η οποία επέτρεπε σε μια πλειοψηφία πολιτών να εκλέξει τους ηγέτες του κράτους, ανάλογα με τη θέλησή της.

Οι απειλές που εξακοντίζονται ενάντια σε αυτή την αρχή από τους ιερείς όλων των εκκλησιών και από τους σπιριτουαλιστές φιλοσόφους, δεν επαρκούν για να την αναγνωρίσουμε ως την οριστική νίκη της αλήθειας έναντι της σκοταδιστικής πλάνης, ακόμη κι αν ο “ορθολογισμός” αυτής της πολιτικής φιλοσοφίας έδινε για πολύ καιρό την εντύπωση ότι πρόκειται για την τελευταία λέξη στην κοινωνική επιστήμη και την τέχνη της πολιτικής, ακόμη κι αν πολλοί υποτιθέμενοι σοσιαλιστές διακήρυσσαν την συμπαράστασή τους προς αυτήν. Ο ισχυρισμός ότι η εποχή των “προνομίων” τελείωσε μόλις εγκαθιδρύθηκε ένα σύστημα του οποίου η κοινωνική ιεραρχία βασίζεται στη συναίνεση της πλειοψηφίας των εκλεκτόρων, δεν αντέχει στην Μαρξιστική κριτική, η οποία ρίχνει ένα εντελώς διαφορετικό φως στη φύση των κοινωνικών φαινομένων. Αυτός ο ισχυρισμός μπορεί να μοιάζει με μια ελκυστική λογική κατασκευή μόνο αν είναι αποδεκτό από την αρχή ότι η ψήφος, δηλαδή, η κρίση, η άποψη, το ενδιαφέρον κάθε εκλέκτορα έχει την ίδια βαρύτητα στην εξουσιοδοτική δύναμη για την διαχείριση των συλλογικών υποθέσεων. Είναι ήδη φανερό ότι αυτή η αρχή δεν είναι ρεαλιστική και πραγματική επειδή θεωρεί κάθε άτομο σαν μια τέλεια “μονάδα” μέσα σε ένα σύστημα που αποτελείται από πολλές ενδεχόμενες ισοδύναμες μονάδες και αντί να εκτιμά την αξία της άποψης του ατόμου υπό το φως των πολύμορφων συνθηκών ύπαρξής του, δηλαδή, των σχέσεών του με τους άλλους, υποθέτει αυτή την αξία a priori με την υπόθεση της “αυτονομίας” του ατόμου. Αυτό πάλι ισοδυναμεί με την άρνηση του ότι τα συμφέροντα των ανθρώπων είναι μια χειροπιαστή αντανάκλαση των πραγματικών και υλικών συνθηκών της ύπαρξής τους. Με το να τα βλέπεις σαν μια σπίθα αναμμένη με την ίδια θεόσταλτη δικαιοσύνη σε κάθε οργανισμό, υγιή ή αδύνατο, βασανισμένο ή αρμονικά ικανοποιημένο σε όλες του τις ανάγκες, από κάποια απροσδιόριστη ανώτατη παροχέα της ζωής. Στην δημοκρατική θεωρία, αυτή η ανώτατη ύπαρξη δεν εκλέγει πλέον έναν μονάρχη, αλλά απονέμει σε όλους την ίση ικανότητα να το κάνουν! Παρά την ορθολογική της πρόσοψη, η δημοκρατική θεωρία βασίζεται σε μια όχι λιγότερο παιδική μεταφυσική προϋπόθεση απ' ότι κάνει η “ελεύθερη βούληση” η οποία, σύμφωνα με το καθολικό δόγμα της μεταθανάτιας ζωής, δίνει στους ανθρώπους την κατάρα ή την σωτηρία. Επειδή τοποθετεί τον εαυτό της έξω από χρονικές και ιστορικές περιστάσεις, η δημοκρατική θεωρία δεν είναι λιγότερο μολυσμένη από τον σπιριτουαλισμό απ' ότι είναι οι ισοδύναμα λανθασμένες φιλοσοφίες την αποκάλυψης και της ελέω θεού μοναρχίας.

Για να επεκτείνουμε περισσότερο αυτή την σύγκριση, είναι αρκετό να θυμηθούμε ότι πολλούς αιώνες πριν την Γαλλική Επανάσταση και την διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη, το δημοκρατικό πολιτικό δόγμα αναπτύχθηκε από διανοητές που κατέχουν μια αποφασιστική θέση στο πεδίο της ιδεαλιστικής και μεταφυσικής φιλοσοφίας. Επιπλέον, αν η Γαλλική Επανάσταση γκρέμισε τους βωμούς του Χριστιανικού θεού στο όνομα του Λόγου, το έκανε, συνειδητά ή όχι, μόνο για να κάνει τον Λόγο μια νέα θεότητα.

Αυτή η μεταφυσική προϋπόθεση, ασύμβατη με τη Μαρξιστική κριτική, είναι χαρακτηριστική όχι μόνο για το δόγμα που οικοδόμησε ο αστικός φιλελευθερισμός, αλλά επίσης για όλα τα συνταγματικά δόγματα και πλάνα για μια νέα κοινωνία βασισμένη στην “εγγενή αξία” συγκεκριμένων μορφών σχέσεων κράτους και κοινωνίας. Οικοδομώντας το δικό του δόγμα στην ιστορία, ο Μαρξισμός στην πραγματικότητα κατεδάφισε τον μεσαιωνικό ιδεαλισμό, τον αστικό φιλελευθερισμό και τον ουτοπικό σοσιαλισμό με ένα χτύπημα.